ض

ض

ضابطین دادگستریضابطین دادگستری مأمورانی هستند که تحت نظارت و تعلیمات مقام قضایی در کشف جرم و بازجویی مقدماتی و حفظ آثار و دلایل جرم و جلوگیری از فرار و مخفی ‌شدن متهم و ابلاغ اوراق و اجرای تصمیمات قضایی به موجب قانون اقدام می‌نمایند و عبارتند از: ۱٫ نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران. ۲٫ رؤسا و معاونین زندان نسبت به امور مربوط به زندانیان. ۳٫ مأمورین نیروی مقاومت بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که به موجب قوانین خاص و در محدوده وظایف محوله ضابط دادگستری محسوب می‌شوند. ۴٫ سایر نیروهای مسلح در مواردی که شورای ‌عالی امنیت ملی تمام یا برخی از وظایف ضابط بودن نیروی انتظامی را به آنان محول کند. ۵٫ مقامات و مأمورینی که به موجب قوانین خاص در حدود وظایف محوله ضابط دادگستری محسوب می‌شوند. (ماده ۱۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب مصوب ۲۸/۶/۱۳۷۸)

ضابطین عدلیهضابطین عدلیه عبارتند از: مأمورینی که مکلفند به تفتیش و کشف جرائم (خلاف و جنحه و جنایت) و به اقداماتی که برای جلوگیری مرتکب یا متهم از فرار یا مخفی‌شدن موافق مقررات قانون باید به عمل آید ضابطین مذکوره به ترتیب ذیل تقسیم می‌شوند ۱٫ مدعی عمومی ابتدایی و معاونین او ۲٫ مستنطق ۳٫ کمیسرهای پلیس و قائم مقام آنان ۴٫ صاحبان مناصب و رؤسا بریکاد ژاندارم و امنیه مدعی عمومی رئیس ضابطین عدلیه محسوب ولی مأموریت مخصوص و عمده او تعقیب امور جزایی است حدود وظایف هر کدام از مأموران مذکوره به طوری است که در این باب مقرر است. (ماده ۱۹ قوانین موقتی محاکمات جزایی (آیین‌دادرسی کیفری) مصوب ۳۰/۵/۱۲۹۱)

ضابطین نظامیضابطین نظامی عبارت از: مأمورینی می‌باشندکه در حدود مقررات این قانون مکلف به بازرسی و تحقیق بزه‌هایی‌که در حدود صلاحیت دادگاه‌های نظامی است بوده و اقداماتی که برای جمع‌آوری دلایل و مدارک مربوطه و جلوگیری از فرار یا مخفی‌شدن متهم و تعقیب قانونی قضیه لازم است به‌عمل می‌آورند. (ماده۱۲۲ قانون دادرسی وکیفر ارتش مصوب۴/۱۰/۱۳۱۸)

ضرایب مالیاتیضرایب مالیاتی عبارت است از: ارقام مشخصه‌ای که حاصل ضرب آن‌ها در قرینه مالیاتی در موارد تشخیص علی‌الرأس، درآمد مشمول مالیات تلقی می‌گردد. (ماده ۱۵۳ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۳/۱۲/۱۳۶۶)

ضرایب مالیاتیضرایب تشخیص درآمد مشمول مالیات عبارت است از ارقام مشخصه‌ای که حاصل ضرب آن‌ها در قرینه مالیاتی در موارد تشخیص علی‌الرأس درآمد مشمول مالیات تلقی می‌گردد. (ماده ۱۲۹ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۲۸/۱۲/۱۳۴۵)

ضررمنظور از ضرر در این ماده اعم است از ورود خسارت یا تفویت منفعت. (از ماده ۱۳۳ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۲۴/۱۲/۱۳۴۷)

ضرر مانع از تقسیمضرری که مانع از تقسیم می‌شود عبارت است از: نقصان فاحش قیمت به مقداری که عادتاً قابل مسامحه نباشد. (ماده ۵۹۳ قانون مدنی)

ضرر و زیان قابل مطالبهضرر و زیانی که قابل مطالبه است به شرح ذیل می‌باشد: ۱٫ ضرر و زیان‌های مادی که در نتیجه ارتکاب جرم حاصل شده است. ۲٫ ضرر و زیان معنوی که عبارت است از کسر حیثیت یا اعتبار اشخاص یا صدمات روحی. ۳٫ منافعی که ممکن الحصول بوده و در اثر ارتکاب جرم مدعی خصوصی از آن محروم می‌شود. (از ماده ۹ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از مواد آیین‌دادرسی کیفری مصوب ۳۰/۱۱/۱۳۳۵)

ضریب بهره مالکانهمیزان درصدی از بهای متوسط عمده فروشی سالانه یک متر مکعب چوب الواری به ابعاد مختلف در بازار تهران ضریب بهره مالکانه یک متر مکعب درخت از همان جنس است. (بند ۲۰ ماده ۱ از قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع مصوب ۲۵/۵/۱۳۴۶)

ضمانعقد ضمان عبارت است از این که شخصی مالی را که بر ذمه دیگری است به عهده بگیرد. متعهد را ضامن طرف دیگر را مضمون له و شخص ثالث را مضمون‌عنه یا مدیون اصلی می‌گویند. (ماده ۶۸۴ قانون مدنی)

ضمانت مطلقضامن می‌تواند فقط ضمانت تأدیه وجه را بنماید یعنی قید نماید که در صورت ثبوت مدعی به برعهده من است که فلان مبلغ را بپردازم و یا صریحاً ضمانت تأدیه فوری وجه را نماید ضمانت اولی را ضمانت مقید و دومی را ضمانت مطلق یا کامل نامند. (ماده ۳۹۸ قوانین موقتی اصول محاکمات حقوقی مصوب ۱۸/۸/۱۲۹۰)

ضمانت مقیدضامن می‌تواند فقط ضمانت تأدیه وجه را بنماید یعنی قید نماید که در صورت ثبوت مدعی به برعهده من است که فلان مبلغ را بپردازم و یا صریحاً ضمانت تأدیه فوری وجه را نماید ضمانت اولی را ضمانت مقیـد و دومـی را ضمانت مطلـق یا کامل نامنـد.  (ماده ۳۹۸ قوانین موقتی اصول محاکمات حقوقی مصوب ۱۸/۸/۱۲۹۰)

ضمان درکاگر بعد از قبض ثمن مبیع کلاً یا جزئا مستحق‌للغیر درآید بایع ضامن است اگرچه تصریح به ضمان نشده باشد. (ماده ۳۹۰ قانون مدنی)

ضمان قهریامور ذیل موجب ضمان قهری است: ۱٫ غصب و آنچه که در حکم غصب است. ۲٫ اتلاف. ۳٫ تسبیب. ۴٫ استیفا. (ماده ۳۰۷ قانون مدنی)